De voordelen van vrijwilligerswerk

Bronnen: Mijn gezondheidsgids, Movisie, IkWoonLeefZorg, Plus

Bent u op zoek naar een nieuwe vrijetijdsbesteding? Overweeg dan eens vrijwilligerswerk. Het geeft zin aan uw leven, structuur en het is een leuke ervaring. Vrijwilligerswerk is een handige manier om actief te blijven. Een op de drie Nederlanders doet vrijwilligerswerk. Met vrijwilligerswerk help je een ander, maar ook jezelf. Het houdt je maatschappelijk actief en levert vrienden en kennissen op. Bovendien leer je als vrijwilliger allerlei nieuwe vaardigheden. Voor wie nog niet is overtuigd, zie hier een lijstje met wetenschappelijk bewezen voordelen.

Het is goed voor uw gezondheid, het verandert uw tijdsbeleving, u voelt zich minder eenzaam, het maakt gelukkiger, het is goed voor uw brein.

  1. Het is goed voor de gezondheid

Kun je je door vrijwilligerswerk te doen, gezonder voelen? Ja, zo blijkt uit verschillende onderzoeken. Van de 50-plussers die vrijwilligerswerk doen, noemt driekwart zijn gezondheid ‘zeer goed’. Van de niet-vrijwilligers zegt 61 procent dit. De kans op depressie verkleint en het zorgt voor minder stress. Onderzoek van dr. Suzanne Richards van de University of Exeter Medical School heeft dat aangetoond. Uit de studie bleek dat mensen die ten minste één uur per maand vrijwilligerswerk doen minder gezondheidsklachten hebben en een kleinere kans lopen om binnen zeven jaar te overlijden. Ook lopen ze minder risico op depressies en zijn ze over het algemeen meer tevreden over hun leven.

Ook recent Vlaams en Zweeds onderzoek laten dit zien. Mensen die vrijwilligerswerk doen, zijn volgens het onderzoek van de Universiteit van Gent gezonder dan mensen die zich niet als vrijwilliger voor anderen inzetten. Volgens dit Vlaamse onderzoek verhoogt vrijwilligerswerk de fysieke en psychische activiteit. Dit beschermt mensen tegen functionele achteruitgang en dementie op latere leeftijd. Het onderzoek van de Universiteit van Gent laat verder nog zien dat vrijwilligerswerk onder andere het zelfvertrouwen vergroot en de kwaliteit en kwantiteit van iemands sociaal netwerk verbetert. Tenslotte blijkt uit neurologisch onderzoek dat door het helpen van anderen de hormonen oxytocine en progesteron vrijkomen, die helpen om weerstand te bieden tegen stress en virussen.

Vijf jaar lang volgden onderzoekers Zweedse burgers die in 2010 met pensioen waren gegaan. De ouderen die regelmatig vrijwilligerswerk deden, hadden na vijf jaar opmerkelijk minder concentratieproblemen, konden helderder denken en hadden minder moeite met herinneringen dan de gepensioneerde werknemers die zelden of nooit vrijwilligerswerk deden. Uit het Zweedse onderzoek blijkt ook dat gepensioneerden die vrijwilligerswerk doen een kleiner risico lopen dat ze gaan dementeren dan hun leeftijdsgenoten.

De inzet van vrijwilligers kan op termijn dus ook tot een aanzienlijke besparing in zorgkosten leiden. Alleen is deze besparing nu nog lastig te kwantificeren.

  1. Het verandert de tijdsbeleving

Mensen die hun vrije tijd opgeven om vrijwilligerswerk te doen, ervaren verrassend genoeg het gevoel alsof ze meer uren in de week overhouden. Dit is gebleken uit onderzoek van professor Cassie Mogilner. Ze verbindt het gegeven aan eerdere studies, waaruit bleek dat mensen die geld uitgeven aan goede doelen, zich welvarender voelen. Door iets op te geven voor een ander, ervaar je juist alsof je datgene extra terugkrijgt.

  1. Minder eenzaam

Vrijwilligerswerk is een goed middel tegen eenzaamheid. Twee uurtjes per week zou al genoeg zijn om gevoelens van sociale isolatie te verminderen. Wetenschappers vermoeden dat dit te maken heeft met het feit dat je beziggehouden wordt en interactie hebt met anderen. TNS Nipo heeft onderzoek gedaan naar de relatie tussen vrijwilligerswerk en eenzaamheid. De gevoelens van eenzaamheid van eenzame vrijwilligers blijken af te nemen door het uitvoeren van vrijwilligerswerk en zorgen daardoor voor een betere gezondheid.

Uit onderzoek blijkt bovendien dat 33 procent van de mensen die zich eenzaam voelden en vrijwilligerswerk oppakten, zich daarna minder eenzaam voelden. Iets voor een ander betekenen, is blijkbaar een goed medicijn tegen eenzaamheid.

  1. Het maakt gelukkig

Van de 50-plus vrijwilligers noemt 91 procent zich gelukkig of erg gelukkig. Onder de niet-vrijwilligers in dezelfde leeftijdsgroep voelt 84 procent zichzelf gelukkig of erg gelukkig.

Wetenschappers van de University of Exeter Medical School hebben aangetoond dat vrijwilligers een twintig procent lager risico lopen op een vervroegde dood dan mensen die geen vrijwilligerswerk doen. Ook hadden ze minder kans op een depressie en waren meer tevreden over hun leven.

Vrijwilligers zijn in onderzoeken positief over het doen van vrijwilligerswerk. Ook zonder een vergoeding heeft het vrijwilligerswerk hun genoeg te bieden, vinden ze. Ze leren iets nieuws, komen in contact met anderen of vinden dat ze gewoon een aardig tijdverdrijf hebben. Meer dan de helft vindt dat vrijwilligerswerk hun nieuwe inzichten verschaft. Een vergelijkbaar deel vindt het fijn om door middel van vrijwilligerswerk te laten zien dat zij het belangrijk vinden om anderen te helpen. Ze ervaren een betere gemoedstoestand, meer sociale steun en een hogere eigenwaarde. Volgens de vrijwilligers komt dit doordat het vrijwilligerswerk voor meer sociale contacten zorgt en het een reden geeft om de deur uit te gaan. Het vrijwilligerswerk geeft afleiding, eigen problemen komen meer op de achtergrond. Ook geeft het werk de vrijwilligers meer zelfvertrouwen. Ze geven ook aan dat ze meer structuur in hun leven hebben gekregen.

Vrijwilligers zelf willen vaak niets weten van geld. Een onkostenvergoeding is welkom, maar een vergoeding voor gewerkte uren is niet gebruikelijk. Bijna de helft vindt dat hun werk goed is voor hun gevoel van eigenwaarde.

  1.  Het is goed voor je brein

Onderzoekers van de Johns Hopkins University hebben aangetoond dat het brein van vrijwilligers beter functioneert. Mensen die ouder zijn dan 59 en vrijwilligerswerk doen, zijn beter in breinspelletjes als woordpuzzels. Ook verlaagt vrijwilligerswerk de kans op Alzheimer. De wetenschappers verklaarden dit verband doordat het werk je nieuwe dingen laat proberen en je hersenen laat gebruiken, wat voor nieuwe neurologische verbindingen in de hersenen zorgt.