Wat doen 50-plus vrijwilligers?

Bronnen: IkWoonLeefZorg, Plus

50-plussers nemen zestig procent van al het vrijwilligerswerk voor hun rekening. Er zijn maar liefst 2,7 miljoen vrijwilligers van vijftig jaar en ouder. Zij zijn per persoon gemiddeld zo'n 260 uur per jaar voor een ander aan de slag. 50-plus vrijwilligers zetten zich vooral in voor de zorg, de kerk, de sport, de cultuur en hun hobby.

Bijna 400.000 50-plussers zijn actief in de verzorging. Mantelzorgers zijn in dit cijfer niet meegeteld. Het verschil tussen een zorgvrijwilliger en een mantelzorger is dat de zorgvrijwilliger in min of meer georganiseerd verband werkt. Zorginstellingen werken veel met vrijwilligers. Van alle 50-plussers die zich als vrijwilliger inzetten, kiest bijna vijftien procent voor de zorg.

Vrijwilligers in de zorg kunnen vaak meer bereiken dan professionals. Een voorbeeld zijn de buddy’s, de maatjes voor ernstig zieke patiënten. Zij weten met patiënten vaak een band op te bouwen waar een professional zijn pet voor afneemt. Buddy’s bieden gezelligheid, een luisterend oor, een beetje vrolijkheid of een schouder om op uit te huilen.
Gelukkig maar dat verzorging een populaire sector is, want de samenleving zal dit type vrijwilliger steeds harder nodig hebben in tijden van bezuinigingen. Er gaat niet alleen minder geld naar de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO), deze wet heeft ook als doel vrijwilligers en mantelzorgers meer verantwoordelijkheid te geven. Dat kan nog een lang traject worden, want in de zorg bestaat vooralsnog een belangrijk onderscheid tussen professionals en vrijwilligers. Helpen met douchen? Dat doet de professional. Boodschapjes halen? Daar wordt de vrijwilliger voor gevraagd. Met deze aanvullende kracht is de vrijwilliger even onmisbaar als vroeger, maar zal hij niet snel de beroepskracht vervangen.

Kerk
De kerkelijke vrijwilliger is vaak een oudere en is ook vaak van protestantse huize. Met 391.500 vrijwilligers van 50 jaar en ouder mogen levensbeschouwelijke organisaties zich verheugen in een actieve en trouwe groep die belangeloos haar diensten verleent.
Kerken doen er goed aan deze groep te koesteren, want veel aanwas van jongere vrijwilligers is er niet. Sinds 2002 is het percentage Nederlanders dat als vrijwilliger actief is voor levensbeschouwing gedaald. Van alle 50-plus-vrijwilligers is 14,5 procent actief voor de kerk.

Vrijwilligerswerk voor de kerk is meer dan een bloemetje brengen bij de zieken van de gemeente. Kerken doen bijvoorbeeld ook mee aan de opvang van dak- en thuislozen. Verder zijn er vrijwilligers die vanuit de kerk een kinderclub begeleiden, in het koor meezingen of de kerktuin opknappen. Naast de traditionele kerken zijn er ook andere levensbeschouwelijke organisaties, zoals het humanistisch verbond en moslimorganisaties.

Sport
In de sportsector zijn 388.800 50-plussers actief als vrijwilliger. Van de 50-plussers die zich inzetten als vrijwilliger doet 14,4 procent iets in de sport. Bij sportvrijwilligers kun je denken aan trainers, barmedewerkers in de kantine, scheidsrechters, materiaalverzorgers en nog veel meer.
Daarnaast is een horde vrijwilligers actief om mensen aan het sporten te krijgen die dat niet gewend zijn, zoals allochtonen of jongeren die het sporten niet van huis uit mee krijgen.

Cultuur
Cultuur wordt steeds populairder als sector om je voor in te zetten. Sinds 2004 is het aantal vrijwilligers meer dan verdubbeld. 9 procent van de 50-plus vrijwilligers doet iets in de cultuursector. In absolute aantallen komt dit neer op 243.000 50-plussers.
Culturele organisaties die werken met vrijwilligers zijn onder meer musea, theaters, muziekpodia en filmhuizen. Instellingen waar je veel kunt leren, en dat is nou juist een belangrijke drijfveer voor een groot deel van de vrijwilligers. Vrijwilligers maken decors, richten exposities in, staan achter de bar en werken mee aan de promotie van activiteiten. Bij de organisatie van festivals zijn meestal ook veel vrijwilligers betrokken.

Hobby
Zo’n 226.800 50-plussers zijn actief als vrijwilliger in de hobbysfeer. Dat is 8,4 procent van alle 50-plus-vrijwilligers.
Een mooie manier om je hobby uit te oefenen is bijvoorbeeld het in bedrijf houden van industrieel erfgoed. In Tilburg zijn voorbeelden hiervan het opknappen en weer in bedrijf nemen van muziekinstrumenten van Kessels en de textielmachines in het Textielmuseum. Gepensioneerden onderhouden de machines waarmee ze ooit hebben gewerkt.
Er zijn ook talloze hobbyclubs die vrijwilligerswerk doen. Denk aan een leesclub die voorleest op een basisschool of een fietsclub die meedoet aan Alpe d’HuZes, een actie waarbij door middel van het zes keer per fiets beklimmen van de Alpe d’Huez sponsorgeld wordt ingezameld voor kankerbestrijding. Zo gaan hobby en nuttig werk doen voor anderen makkelijk samen.